Stille getuigen

Tijdens de Slag om Arnhem hebben diverse Britse eenheden via de Utrechtseweg / Utrechtsestraat ('Bovenover') geprobeerd de Rijnbrug te bereiken. Dit lukte hen echter niet. Ze kwamen niet verder dan de omgeving van het Gemeentemuseum, nu Museum voor Moderne Kunst Arnhem, en het verderop gelegen PGEM-gebouw, waar tegenwoordig het kantoor van de Liander (voorheen NUON) te vinden is.

De eerste pogingen werden in de zondagnacht van 17 op 18 september 1944 gedaan door militairen van het 2nd Parachute Battalion. Deze wisten tot de PGEM door te dringen, maar werden door de Duitsers teruggeslagen naar een villa aan de Utrechtseweg 72, (nu: Airborne House) schuin tegenover het Gemeentemuseum, waar ze uiteindelijk gevangen werden genomen.

In de vroege ochtend van 19 september voerde het 2nd South Staffords Battalion een aanval uit waarbij zij er in slaagden het museum en de PGEM te bereiken. Het Gemeentemuseum werd veroverd, waarna de militairen zich ingroeven aan de zuidkant van het gebouw. Na enkele uren moest het PGEM-gebouw worden opgeven. De Britten trokken zich terug op het Airborne House.

Aan het begin van de middag voerden de Duitsers een tegenaanval uit, waarbij zij ondersteund werden door gemotoriseerd geschut en tanks. De verdedigers van het Airborne House werden gevangengenomen. Op het moment dat de Britten in en om het Gemeentemuseum bevel kregen terug te trekken, bestormden een groep Duitsers het gebouw, en drongen het museum binnen. Rond 14.00 uur waren de verdedigers in kleine afzonderlijke groepen overrompeld en krijgsgevangen gemaakt. De Duitse overmacht was te groot.

De getoonde boeken in de tentoonstelling zijn de stille getuigen van deze gevechten. Het gaat om de eerste vier delen van het Neues allgemeines Künstler-Lexikon, die destijds ondergebracht waren in de bibliotheek van het Gemeentemuseum, en tijdens de gevechten zijn geraakt door kogels. Nu maken de boeken deel uit van de collectie van de Gelderland Bibliotheek.

Bron: Freedom Trail Arnhem