Battlefield Tour Grebbelinie 

Tijdens de Grebbeliniedagen op 14 en 15 mei 2010 had de Vereniging Vrienden van het Airborne Museum met de documentatiegroep '40-'45 op zaterdag 15 mei een Battlefield Tour langs de Grebbelinie georganiseerd. Drie gidsen -Wybo Boersma, Gerard Gijsbertsen en Jaap Korsloot- gaven tijdens deze tour uitleg.

Om half tien stonden 50 deelnemers bij het station Ede-Wageningen. Nadat iedereen voorzien was van een uitgebreide battlefieldgids met bijzonderheden over het programma van die dag vertrok het gezelschap naar Achterveld . Daar werd de Asschatterkade bezocht. Hier zijn zowel resten van de Grebbelinie of Valleistelling uit 1940 als van de Pantherstellung van de Duitsers uit 1945 te zien.

Tankversperring op de Asschatterkeerdijk (foto: Paul Reinders)

Van de stellingen uit 1940 is een groot deel van de Asschatterkeerkade op de oude liniedijk nog intact. Zowel de verschillende kazematten als een deel van de loopgraaf werden bezocht.

Loopgraaf (foto: Wybo Boersma)

Halverwege de stelling staat een monumentje dat herinnert aan de moord op 4 Nederlandse burgers in april 1945. Toen werden vier mannen, onder wie twee geëvacueerde Renkumse broers, door verbeten Fallschirmjäger van de Herman Göring divisie tijdens hun vlucht voor het komende oorlogsgeweld doodgeschoten. Het monument is echter moeilijk toegankelijk omdat het op particulier terrein ligt. Het tweede deel van de stelling is nu natuurgebied en niet meer toegankelijk.

Monument bij de Asschatterkade (foto: Marjolein Slotboom)

Naast de Asschatterkeerkade ligt aan de overzijde van het Valleikanaal nog een Duitse bunker uit 1945. Hoewel hij deels overwoekerd is door bomen is hij toch nog goed te zien. Ook deze bunker werd uitgebreid bekeken.

De Zevenklapper (foto: Paul Geerling)

Vervolgens werd in Achterveld de voormalige katholieke lagere school bezocht. Tegenwoordig is deze school een verenigingsgebouw, maar het was toch mogelijk daar de oorspronkelijke zaal te bekijken waar op 30 april 1945 de onderhandelingen plaatsvonden die uiteindelijk zouden leiden tot de voedseldropping in West-Nederland. Een deel van de school, te weten twee leslokalen met de oorspronkelijke ingang die tijdens de conferentie gebruikt is, is helaas afgebroken. De huidige voorgevel van het gebouw en het lokaal zijn nu beschermd. In het lokaal zijn enkele plaquettes en een serie foto's aangebracht die herinneren aan de bijeenkomst in 1945.

Conferentiezaal in Achterveld (foto: Wybo Boersma)

Na de lunch was de volgende stop bij de hoeve 'De Beek' bij Scherpenzeel. Daar was een Nederlands kamp tijdens de mobilisatie ingericht. We kregen ook een demonstratie van de Nederlandse Artillerie uit 1940, re-enactment in een deel van de gereconstrueerde loopgraaf langs het Valleikanaal, een veldkeuken, een veldpoststand van het Nederlandse leger tijdens de mobilisatie en een optreden van het muziekkorps van de Nationale Reserve volmaakten het geheel. In de boerderij was een kleine permanente expositie ingericht. De gehele opstelling werd uitstekend gedaan en was zeer educatief. Er was dan ook veel publiek.

Het beschieten van de Duitse stellingen (foto: Paul Reinders)

Bij het Werk aan de Engelaar ten oosten van Scherpenzeel gaf Gerard Gijsbertsen een  uitleg over de gevechten rond Scherpenzeel. Op 13 mei 1940 probeerden de Duitsers vanuit Scherpenzeel tevergeefs door de Grebbelinie heen te breken. Hoewel ze een deel van de Schans veroverden bleef de Grebbelinie hier intact.

Uitleg van Gerard Gijsbertsen bij het Werk aan de Engelaar (foto: Paul Reinders)

Als laatste onderdeel werd het Fort aan de Buurtsteeg bij De Klomp bij Ede bezocht. Aan de hand van een luchtfoto werden de gevechten in deze omgeving uitgelegd. Een deel van de tankgracht was nog duidelijk te zien. De bunkers aan de zuidzijde werden helaas door bomen aan het zicht onttrokken. Tot voor enkele jaren was hier een camping. Gijsbertsen gaf aan dat er momenteel hard aan dit Fort gewerkt wordt om althans een deel weer te reconstrueren. Het ligt in de bedoeling hier een voorlichtingscentrum over de Grebbelinie te vestigen.

Bij het Fort aan de Buurtsteeg (foto: Wybo Boersma)

Om vijf uur was de excursie afgelopen en vertrok iedereen moe maar voldaan weer naar huis.

Voor meer informatie over de Grebbelinie zie www.grebbelinie.nl

Onlangs is er een wandelgids 'Grebbeliniepad' verschenen geschreven door Bert Rietbergen medewerker van de Stichting Grebbelinie. Het is een uitgave van Waanders BV Zwolle. ISBN 978 90 400 7664 0.  Prijs 13,95 euro. Het is een uitstekende gids waarmee men zelfstandig de Grebbelinie kan verkennen.

naar boven